Đông trùng Hạ thảo chứa 25-32% chất protid. Khi thủy phân bởi các enzym trong cơ thể sẽ cho ra các loại acid amin khác nhau như glutamic, prolin, histidin, valin, oxyvalin, arginin, phenyllalanin, analin,….. Ngoài ra, còn có 8,4% chất béo trong đó axit béo no chiếm 13%, axit không no chiếm 82,2%. Người ta còn chiết được axit cordycepic chứng minh là có D-mannitol. Từ Cordyceps militaris (Đông trùng Hạ thảo nuôi dưỡng trong môi trường), người ta còn chiết được cordycepin 3’ deoxyadenosin (C10H13O3N5).

(Tài liệu tham khảo: “Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, trang 884, GS.TSKH. Đỗ Tất Lợi, NXB Hồng Đức-2013)

Theo GS.TSKH. Đái Duy Ban và TS. Lưu Tham Mưu (trong cuốn “Đông trùng Hạ thảo”, trang 40-42, NXB Y Học-2009), hoạt chất sinh học 2’-3’deoxyadenosin có vai trò tương tự như thuốc tổng hợp hóa học acryclorvir trong điều trị các bệnh virus, nhiễm khuẩn và ung thư.

Các phân tích hóa học cũng cho thấy trong sinh khối của Đông trùng Hạ thảo có 17 acid amin khác nhau, có D-mannitol, có lipid, có nhiều nguyên tố vi lượng (Al, Si, K, Na…). Quan trọng hơn là trong sinh khối Đông trùng Hạ thảo có nhiều hoạt chất sinh học có giá trị dược liệu thần kỳ, trong đó phải kể đến acid cordiceptic, cordycepin, adenosin, hydroxyethyl-adenosin, đáng chú ý hơn là nhóm hoạt chất HEAA (Hydroxy-Ethyl-Adenosine-Analogs). 

Bên cạnh đó, Đông trùng Hạ thảo còn chứa 28 acids béo bão hòa và không bão hòa, chất dẫn xuất của chúng và các acids hữu cơ khác (oleic, linoleic, palmitic và acid stearic); các loại vitamin như B1, B2, B12, E, và K và các chất vô cơ như K, Na, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn, Zn, Pi, Se, Al, Si, Ni, Sr, Ti, Cr, Ga, V và Zr, đặc biệt là Selen (Se)-một chất có khả năng tăng cường hệ miễn dịch, giúp ngăn ngừa ung thư. Ngoài ra, nghiên cứu cũng cho thấy, các polysaccharides trong Đông trùng Hạ thảo có tác dụng hiệu quả trong điều tiết đường trong máu và hiệu quả chống ung thư; chống di căn và tăng cường miễn dịch.

Các nghiên cứu cũng cho thấy một số hợp loại sterol trong Đông trùng Hạ thảo như ergosterol, Delta- 3 ergosterol, ergosterol peroxid, 3-sitosterol, daucosterol và campassterol… có liên quan đến sex-steroid chống rối loạn tình dục.

Đông trùng Hạ thảo còn được chứng minh là chất thảo dược không có độc tố đối với hàng loạt ảnh hưởng tinh thần hiển nhiên trên cơ thể.

(Tài liệu tham khảo: “Đông trùng Hạ thảo”, các trang 18-20, 40-42, 45 và 52, GS.TSKH. Đái Duy Ban (chủ biên) và TS. Lưu Tham Mưu, NXB Y Học-2009).

Tác động sinh học của Đông trùng Hạ thảo:

Theo GS.TSKH. Đỗ Tất Lợi, trong cuốn “Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, trang 884, NXB Hồng Đức-2013), năm 1958, hai tác giả Trung Quốc Trương Sỹ Thiện và Trương Bá Thạch có nghiên cứu kỹ tác dụng của Đông trùng Hạ thảo và đã đi đến một số kết luận (Dược học thông báo 5/1958):

Nước sắc 1/10 Đông trùng Hạ thảo có tác dụng ứng chế đối với tim cô lập và tại chỗ của ếch, cũng như đối với tim cô lập của thỏ; Làm tim đập chậm lại, nhưng sức bóp không tăng; hạ huyết áp trên chó đã gây mê, khi tiêm tĩnh mạch với liều 0,1-0,5ml hoặc 1ml/kg thể trọng đều thể hiện hạ huyết áp, sau 10 phút huyết áp trở lại bình thường; làm giãn cơ trơn khí quản chuột bạch thí nghiệm, nếu phối hợp với hoạt chất của thượng thận thì tác dụng của hoạt chất thượng thận tăng lên rõ rệt (phù hợp với công dụng chữa ho, tiêu đàm, bảo vệ phổi theo kinh nghiệm cổ truyền); có tác dụng an thần và gây ngủ; ức chế ruột và tử cung cô lập;

Tác dụng điều tiết miễn dịch, chống khối u:

Các chứng minh khoa học đã cho thấy, Đông trùng Hạ thảo có tác dụng điều tiết miễn dịch của cơ thể và ngăn ngừa bệnh tật và có hai chức năng điều chỉnh tăng hoặc giảm miễn dịch.

Khi sử dụng Đông trùng Hạ thảo hỗ trợ điều trị bệnh nhân bị thiếu khả năng miễn dịch, như ở bệnh nhân ung thư, viêm gan B và HIV, kết quả cho thấy số lượng và tác động của bạch cầu trong máu tăng. Đông trùng Hạ thảo cũng có vai trò làm tăng hoạt động của thực bào và tăng cường hệ miễn dịch của ruột, đây là điều rất quan trọng vì phản ứng tăng cường hệ miễn dịch của ruột đóng vai trò đến 70% tất cả các phản ứng bảo vệ của hệ miễn dịch. Dùng Đông trùng Hạ thảo có tác dụng kiềm chế phát sinh khối u, tăng khả năng miễn dịch và tăng thể lực.

Ngược lại với bệnh nhân tăng miễn dịch quá cao như bệnh bạch cầu (lymphoma) hoặc các bệnh thấp khớp (rheumatoid arthritis) khi dùng Đông trùng Hạ thảo cho thấy số lượng và tác động của bạch cầu trong máu giảm, ngược lại số lượng hồng cầu lại tăng. Quá trình này diễn biến là do các cơ chế trong các pha khác nhau sản xuất máu. Tất cả các tế bào máu được sản xuất trong tủy xương. Chúng ra khỏi tủy xương đầu tiên ở dạng chưa thành thục và sau đó xâm nhập vào các cơ quan khác trở thành thành thục với các dạng khác nhau của tế bào máu như hồng cầu, tế bào T. Khi có mặt, Đông trùng Hạ thảo ảnh hưởng lên các cơ chế khác nhau sản sinh hồng cầu, bạch cầu và tế bào T. Ở đây, nó trực tiếp tới quá trình biến đổi các tế bào máu ở dạng chưa thành thục thành thành thục.

(Tài liệu tham khảo: “Đông trùng Hạ thảo”, trang 25-27, GS.TSKH. Đái Duy Ban (chủ biên) và TS. Lưu Tham Mưu, NXB Y Học-2009).

Sưu tầm